භාෂා අයිතින් ජයගැනීමටත් “කඩිනම්” සැලසුමක්.

පරණ මාතෘකාවක් පිළිබඳ අලුත් සංවාදයක් රටතුළ වර්ධනය වෙමින් තිබෙන බව පෙනේ. 
 
ශ්‍රී ලංකාවේ භාෂා අයිතීන් පිළිබඳව ඇති වී තිබෙන මේ සංවාදය සහ අලුත් උනන්දුව, කොතරම් අවංක සහ අර්ථාන්විත උනන්දුවක් දැයි ප්‍රශ්න කරන අයද ඒ අතර නැතුවා නොවේ. 
 
එය අහේතුක සැකයක් ද නොවේ. 
 
ඉතිහාසයේ අපමණ කටුක සහ අමිහිරි අත්දැකීම් ඒ සැකයට පදනම්ව තිබේ. 
 
ශ්‍රී ලංකාව තම ඉතිහාසය පුරා මුහුණ දුන් සියලු ප්‍රශ්න එක් ලැයිස්තුවක ලේඛණගත කළහොත් එම ලේඛණයේ මුලින්ම තිබෙන ප්‍රශ්නයක් වන්නේ මේ කියන භාෂා අයිතීන් පිළිබඳ ප්‍රශ්නයයි. 
 
නිදහසෙන් පසු යුගයෙහි ක්‍රමයෙන් උග්‍ර වූ මෙම ප්‍රශ්නය පසු කලෙක මේ රට බිහිසුණු යුද ප්‍රපාතයක් වෙත ඇද දැමීම කෙරෙහි බලපෑ ප්‍රධාන සාධකයක් වූ බවද රහසක් නොවේ. 
 
ඒ මුල්ම යුගයෙහි පවා මෙම ප්‍රශ්නයෙහි බරපතලකම වටහා ගනිමින් ඒ පිළිබඳ නිසි පළිවෙතක මේ රට පිහිටුවා ලීමට උත්සාහ ගත් නායකයන් ද මේ රටේ නොතෙකුක් වූහ. 
 
සමහරවිට තම ජීවිත පවා පරදුවට තබමින් ඔවුහු ඒ උදෙසා ක්‍රියාත්මක වූහ. 
 
එහෙත් ඔවුන්ගේ උත්සාහය අභිබවා ගොස් ප්‍රශ්නය අවුල් කිරීමට උත්සාහ ගත්තෝම ජය ලැබූහ. 
 
අවසානයේ රටට උරුම වූවේ තිස්වසරක් තිස්සේ නොනිමී ඇවිළුණු යුද ගිනි දැල් ජාලාවකි. 
 
දැන් යුද්ධය අවසන්ව තිබේ. යුද ගිනි දැල් නිවී ගොසිනි. 
 
යළි එවැනි විපතක් සිදු නොවන බවට ද ප්‍රතිඥා ලැබෙමින් තිබේ. 
 
ශ්‍රී ලංකාවේ භාෂා අයිතීන් පිළිබඳ නව සංවාදයක් ඇරඹෙමින් තිබෙන්නේ එවැනි පසුබිමක් යටතේ ය. 
 
භාෂා අයිතීන් පිළිබඳ මෙරට පුරවැසියන් දැනුම්වත් කෙරෙන විවිධ වැඩමුළු, සම්මන්ත්‍රණ, හා දේශන ඇතුළු විවිධ වැඩසටහන් මේ යටතේ ක්‍රියාත්මක වෙමින් තිබෙනු දක්නට ලැබේ. 
 
බැලූ බැල්මට මේ යහපත් වර්ධනයකි. 
 
බිහිසුණු යුද වාතාවරණයක් යටතේ තිස් වසරක් පුරා යටපත්ව තිබූ විවිධ ගැටලු මේ යටතේ යළි සංවාදයට ලක්වෙමින් තිබේ. 
 
එහෙත් මේ පිළිබඳ මතුකරන ප්‍රශ්න අතරින් ප්‍රධාන ප්‍රශ්නයක් වන්නේ බිම් මට්ටමේ ජනයා තම එදිනෙදා ජීවිතයේ මුහුණ දෙන ගැටලු විසඳීම කෙරෙහි මේ සංවාද කොතරම් දුරට ඉවහල් වේද යන්නයි. 
 
අතීත අත්දැකීම් මත පදනම්ව මෙබඳු සැක සංකා මතුවීම සාධාරණ වුවත් ඕනෑම විසඳුම් ක්‍රියාවලියක ආරම්භක පියවර වන්නේ ඒ පිළිබඳ මහජන උනන්දුව වර්ධනය කිරීම බව අප තේරුම් ගත යුතු ය. 
 
එම අර්ථයෙන් බලන විට මේ ඇති වෙමින් තිබෙන උනන්දුව දෙස සුබවාදීව බැලීමට අප සමත් විය යුතු ය. 
 
භාෂා අයිතීන් පිළිබඳ මෙබඳු ප්‍රශ්න කෙරෙහි පොදු සමාජයේ මෙන් ම ප්‍රතිපත්ති සම්පාදකයන්ගේ අවධානය යොමු කිරීමෙහි ලා ජනමාධ්‍ය සතු හැකියාව කෙරෙහි විශේෂ අවධානයක් යොමු කිරීම මැදගත් ය. 
 
මෙහි දී ජනමාධ්‍ය පිළිබඳ අපට ඇති අතීත අත්දැකීම් එතරම් සතුටුදායක නොවූවත් ඒ පිළිබඳ බලාපොරොත්තු අත්හළ නොහැකි ය. 
 
විශේෂයෙන් භාෂා අයිතීන් සම්බන්ධව මෙරට සාමාන්‍ය ජනයා මුහුණ දෙන ගැටලු සමාජය හමුවේ තැබිමෙහි වගකීම පැවරෙන්නේ ජනමාධ්‍යයටය. 
 
ජනමාධ්‍යවේදීන් මෙන් ම භාෂා අයිතීන් පිළිබඳ මැදිහත්ව ක්‍රියා කරන විවිධ බලපෑම් කණ්ඩායම් ද ජනමාධ්‍ය සතු මෙම හැකියාව තේරුම් ගනිමින් එය සමාජ ප්‍රගමනය සඳහා යොදා ගැනීමට ක්‍රියා කළ යුතු ය. 
 
මෙයින් අදහස් කරන්නේ ජනමාධ්‍ය යොදා ගනිමින් මාධ්‍ය සන්දර්ශන පැවැත්වීමක් නොවේ. 
 
භාෂා අයිතීන් පිළිබඳ සැබෑ ගැටලු සමාජගත කරමින් ඊට විසඳුම් සෙවීමේ වේදිකාවක් ලෙස ජනමාධ්‍ය යොදා ගැනීමයි. 
 
කෙසේ වෙතත් මෙය ජනමාධ්‍යයට හුදකලාව ඉටුකළ හැකි කාර්යභාරයක් ලෙස අධිතක්සේරු කළ යුතු ද නොවේ. 
 
මෙහි දී ජනමාධ්‍යයට ඇත්තේ ඊට අදාළ සමාජ ක්‍රියාකාරීත්වය සමඟ යන ඒකාබද්ධ ගමනකි. 
 
මේ පිළිබඳව අතීතයට සාපේක්ෂව විමසා බලන විට නම් අද ඇත්තේ කිසියම් සුබවාදී තත්ත්වයක් යැයි කෙනෙකුට කිව හැකි ය. 
 
භාෂා අයිතීන් උදෙසා ක්‍රියා කරන විවිධ සමාජ බලවේගවලට මෙන්ම ජනමාධ්‍යයට ද එරෙහිව මීට දශක කිහිපයකට පෙර එල්ල වූ ආකාරයේ අහිතකර බලපෑම් අද සෘජුවම එල්ල වෙන බවක් පෙනෙන්ට නැති බැවිනි. 
 
අද දක්නට ලැබෙන ප්‍රධානම ගැටලුම නම් මේ පිළිබඳ ප්‍රමාණවත් කැපවීමක් හා උද්‍යෝගයක් වගකිව යුතු අංශ වෙතින් ප්‍රදර්ශනය නොවීමයි. 
 
මීට එක් සරල උදාහරණයක් ලෙස මෙවර විභාෂා කලාපයෙහි 16 වැනි පිටුවෙහි පළකෙරෙන ලිපිය යොදා ගත හැකි ය. 
 
එම ලිපියෙහි කියැවෙන්නේ කොළඹ ටවුන් හෝල් ආසන්නයේ ඉදිකර ඇති රාජ්‍ය අංශයේ දැන්වීම් පුවරුවක් පිළිබඳ ගැටලුවකි. 
 
ශ්‍රී ලංකාවේ භාෂා අයිතීන් පිළිබඳ සංවේදීතාවයකින් තොරව මෙම පුවරුව ප්‍රදර්ශනය කෙරෙහි බැවින් එම තත්ත්වය වෙනස් කිරීමේ අවශ්‍යතාවයක් රාජ්‍ය භාෂා කොමිෂන් සභාවේ සභාපතිවරයාට ඇතිවිය. 
 
ඒ අනුව එම පුවරුව ප්‍රදර්ශනය කරන සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශයේ අදාල වගකිව යුත්තන් ඇමතූ සභාපතිවරයා සිදු වී ඇති වරද නිවැරදි කරන ලෙස දැනුම් දී මේ වන විට මාස ගණනාවක් ගත වී ඇතත් මේ දක්වා එම පුවරුවේ එක අකුරක්වත් වෙනස් වී නැත. 
 
තවත් එක් උදාහරණයක් රාජ්‍ය භාෂා හා ජාතික ඒකාබද්ධතා අමාත්‍ය වාසුදේව නානායක්කාර මහතාම පසුගිය දිනෙක ඉදිරිපත් කළේ ය. 
 
කොළඹ ජාතික කෞතුකාගාරය නැරඹීමට සිංහල මෙන්ම දෙමළ භාෂාව කතා කරන නරඹන්නන් විශාල පිරිසක් දිනපතා පැමිණෙති. 
 
ඒ අතරින් වැඩි දෙනෙක් දුර බැහැර පාසැල් සිසු සිසුවියන් ය. 
 
ඔවුනට කෞතුකාගාරය පිළිබඳ තොරතුරු විස්තර කරදීමට ජාතික කෞතුකාගාරයේ එකම දෙමළ සේවකයකු හෝ නැත. 
 
මෙම තත්ත්වයේ බැරෑරුම් කම තේරුම් ගත් අමාත්‍යවරයා මේ සඳහා කෞතුකාගාරයට දෙමළ භාෂාව භවිතා කරන සේවකයන් දෙදෙනෙකු බඳවා ගැනීම සඳහා මාස කිහිපයක් තිස්සේ බලපෑම් කරමින් සිටී. 
 
එහෙත් කිසිදු ප්‍රතිඵලයක් නැත. 
 
මේ සංඥාවන් දෙකම මෙරට භාෂා අයිතීන් තහවුරු වූ අනාගත ශ්‍රී ලංකාවක් පිළිබඳ සිහිනයට හිතකර නොවේ. 
 
මේ මගින් පිළිබිඹු වන්නේ භාෂා අයිතීන් පිළිබඳ සංවේදීතාවයකින් තොර පරණ රටමය. 
 
මීට හේතුව මේ රටේ අප කවුරුත් සුලබව අත්විඳින අකාර්යක්ෂම පරිපාලනයේ ගැටලු යැයි කෙනෙකු කිව හැකි ය. 
 
‛නීති තියෙනවා ඒත් ක්‍රියාත්ම වෙන්නේ නෑ.’ යැයි ද තව කෙනෙකු කිව හැකි ය. 
 
එහෙත් අද රටට අවශ්‍යව ඇත්තේ නිදහසට කරුණු නොව; ප්‍රශ්නයට විසඳුම් ය. 
 
පරිපාලනයේ ගැටලු දැකීම අලුත් අත්දැකීමක් නොවන බව සොල්බරි කොමිසමේ සාක්ෂි විභාගයේදී සමස්ත ලංකා දමිළ සංගමය දැක් වූ අදහසක් භාෂාව හා මනුශ්‍යත්වය කෘතියේ එස්.ජී. පුංචිහේවා මහතා මෙසේ උපුටා දක්වයි. 
 
“ලංකාවේ දෙමළ ජනයාට ව්‍යවස්ථා දායකයෙන් සිදුවනවාටත් වඩා අසාධාරණ ලෙස සැලකීම සිදුවන්නේ පරිපාලන හෝ විධායක ක්‍රියා මගිනි, නැත්නම් නොකර හැරීම් මගිනි.” 
 
ශ්‍රී ලංකාව නිදහස ලැබීමටත් පෙර දවසක ලංකා දමිළ සංගමය ඉදිරිපත් කළ එම චෝදනාව අදටත් එසේම වලංගු නම් අප ලබා ඇත්තේ කෙබඳු නිදහසක් ද? 
 
අනෙක් අතින් අවශ්‍යතාවය තිබේ නම් පරිපාලනය ගැටලුවක් නොවන බව සනාථ කර ඇති අවස්ථාද බොහෝ ය. 
 
පළමුව යුද්ධයේ දී ද, දෙවනුව යුද්ධයෙන් පසු සිදුකරන “නගර සංවර්ධනය” ඇතුළු “කඩිනම් සංවර්ධන” ව්‍යාපෘතින්හීදී ද මේ බැව් යළි යළිත් සනාථ වී ඇත. 
 
එබැවින් භාෂා අයිතීන් පිළිබඳ ප්‍රශ්නයට පමණක් මේ කියන පරිපාලන අකර්මන්‍යතාවය හේතුවක් වීමට ඉඩ නොදිය යුතු ය. 
 
මක් නිසාද යත්, භාෂා අයිතීන් පිළිබඳ ප්‍රශ්නත්, ඒ හා බැඳී ඇති අනෙක් ප්‍රශ්නත් මේ රටේ ඇති වෙනත් කිසිදු ප්‍රශ්නයකට දෙවැනි නොවන බැවිනි. 
